ਵੈਲਿੰਗਟਨ, 2 ਸਤੰਬਰ 2026: ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (Reserve Bank of New Zealand, Te Pūtea Matua) ਨੇ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ Official Cash Rate (OCR) ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ, ਯਾਨੀ 0.25 ਫੀਸਦੀ ਅੰਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ OCR 2.50 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2.75 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ Monetary Policy Committee ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ, 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਮੁੜ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਨ 2026 ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 4.1 ਫੀਸਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਮੁਤਾਬਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਮਹਿੰਗੇ ਈਂਧਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਆਵਾਜਾਈ, ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ 1 ਤੋਂ 3 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 2 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ 2026 ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉੱਚੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਸ ਦੇ ਮੁੜ ਟੀਚੇ ਵਾਲੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਘਰਾਂ ਦੇ ਮੋਰਟਗੇਜ ’ਤੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸਰ?
OCR ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਘਰ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। OCR ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਰਟਗੇਜ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਬਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ OCR ਵਧਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਬੈਂਕ ਦੀ ਹਰ ਮੋਰਟਗੇਜ ਦਰ ਤੁਰੰਤ 0.25 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੈਂਕ ਆਪਣੀਆਂ ਦਰਾਂ ਫੰਡਿੰਗ ਲਾਗਤ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ OCR ਉਮੀਦਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਕਸਡ ਮੋਰਟਗੇਜ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ; ਨਵੀਂ ਦਰ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁੜ ਫਿਕਸ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਪਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਰਕਰਾਰ
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਿਕਵਰੀ ਮੁੜ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਮਤਾਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ, ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਧੇ ਖਰਚੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਆਈ ਤਾਂ 2026 ਦੌਰਾਨ OCR ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਗਲਾ ਰਸਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਗਲੀ OCR ਸਮੀਖਿਆ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਹੈ।
